MSC คืออะไร เซลล์ต้นกำเนิดมีเซนไคม์ที่ใช้บ่อยที่สุดในเวชศาสตร์ฟื้นฟู

MSC คือเซลล์ชนิดใด

Mesenchymal Stem Cell หรือ MSC เป็นสเต็มเซลล์กลุ่มที่พบในเนื้อเยื่อเกี่ยวพันของผู้ใหญ่ ต่างจากสเต็มเซลล์จากตัวอ่อนตรงที่ MSC มีข้อจำกัดด้านชนิดเซลล์ที่เปลี่ยนไปได้มากกว่า แต่ก็เพียงพอสำหรับงานซ่อมแซมเนื้อเยื่อในผู้ใหญ่ เช่น กระดูก กระดูกอ่อน และไขมัน

MSC ถูกค้นพบครั้งแรกในไขกระดูก แต่ปัจจุบันพบว่าเนื้อเยื่อไขมันก็เป็นแหล่งที่มี MSC หนาแน่นไม่แพ้กัน และในหลายกรณีมีความหนาแน่นสูงกว่าอย่างชัดเจน จึงกลายเป็นแหล่งที่นิยมมากขึ้นในงานเวชศาสตร์ฟื้นฟู

คุณสมบัติเด่นของ MSC

สิ่งที่ทำให้ MSC ได้รับความสนใจไม่ใช่แค่ความสามารถในการเปลี่ยนเป็นเซลล์เฉพาะทาง แต่คือบทบาทด้านการสื่อสารกับเซลล์โดยรอบผ่านกลไก paracrine effect

• แบ่งตัวได้ต่อเนื่องในสภาวะที่เหมาะสม
• เปลี่ยนเป็นเซลล์กระดูก กระดูกอ่อน และไขมันได้ (multipotent)
• หลั่ง growth factor และ exosome กระตุ้นการซ่อมแซม
• มีคุณสมบัติปรับสมดุลภูมิคุ้มกันและลดการอักเสบ

MSC จากไขมันกับไขกระดูก ต่างกันอย่างไร

ทั้งสองแหล่งให้ MSC ที่มีคุณสมบัติใกล้เคียงกัน แต่ความหนาแน่นของเซลล์ต่อปริมาณเนื้อเยื่อต่างกันมาก ไขมันใต้ผิวหนังมักให้ MSC ในปริมาณสูงกว่าไขกระดูกในปริมาณเนื้อเยื่อที่เท่ากัน ทำให้การเก็บเซลล์จากไขมันมีประสิทธิภาพด้านปริมาณที่ดีกว่าในหลายกรณี

อีกปัจจัยที่ต้องพิจารณาคือความรู้สึกเจ็บและระยะพักฟื้นของหัตถการเก็บเซลล์ ซึ่งการดูดไขมันมักสร้างความรู้สึกไม่สบายตัวน้อยกว่าการเจาะไขกระดูก

บทบาทของ MSC ในกระบวนการชะลอวัย

เมื่ออายุมากขึ้น ทั้งจำนวนและคุณภาพของ MSC ในร่างกายลดลงตามธรรมชาติ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ Hallmarks of Aging การเติม MSC คุณภาพสูงจากภายนอกจึงเป็นแนวทางหนึ่งที่ถูกนำมาใช้เพื่อสนับสนุนกระบวนการซ่อมแซมของร่างกายให้มีประสิทธิภาพใกล้เคียงวัยที่อ่อนกว่า

อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ของการเสริม MSC ขึ้นกับหลายปัจจัย ทั้งจำนวนเซลล์ อัตรารอดชีวิตของเซลล์ และสภาวะร่างกายของแต่ละบุคคล จึงควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสมเป็นรายกรณี