สเต็มเซลล์กับภาวะกระดูกพรุนและมวลกล้ามเนื้อที่ลดลงตามวัย

ทำไมกระดูกและกล้ามเนื้อจึงเสื่อมลงตามอายุ

เมื่ออายุมากขึ้น โดยเฉพาะหลังวัย 40 ปี ร่างกายจะสูญเสียมวลกระดูกและมวลกล้ามเนื้อเร็วขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเพศ การลดลงของเซลล์สร้างกระดูก (osteoblast) และการอักเสบเรื้อรังระดับต่ำที่ส่งผลต่อการสังเคราะห์โปรตีนในกล้ามเนื้อ

ภาวะกระดูกพรุน (osteoporosis) และภาวะกล้ามเนื้อลีบตามวัย (sarcopenia) มักเกิดร่วมกัน และเพิ่มความเสี่ยงต่อการหกล้มและกระดูกหักในผู้สูงอายุอย่างมีนัยสำคัญ

บทบาทของสเต็มเซลล์ในทางทฤษฎี

เซลล์ต้นกำเนิดชนิด mesenchymal มีศักยภาพในการเปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์กระดูก กระดูกอ่อน หรือไขมันได้ในห้องปฏิบัติการ แต่เมื่อฉีดเข้าสู่ร่างกายในรูปแบบ SVF บทบาทหลักที่คาดว่าเกิดขึ้นคือการหลั่งสารต้านการอักเสบและปัจจัยกระตุ้นการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ มากกว่าการเปลี่ยนแปลงเป็นเซลล์กระดูกโดยตรง

งานวิจัยเกี่ยวกับผลของ SVF ต่อความหนาแน่นกระดูกและมวลกล้ามเนื้อในมนุษย์ยังมีจำกัด จึงไม่ควรคาดหวังว่าจะทดแทนการรักษาโรคกระดูกพรุนตามมาตรฐานทางการแพทย์ได้

• อาจลดการอักเสบเรื้อรังที่เร่งการสูญเสียมวลกระดูกและกล้ามเนื้อ
• สนับสนุนสภาพแวดล้อมของเนื้อเยื่อในการฟื้นฟูทางอ้อม
• ไม่ใช่การรักษาโรคกระดูกพรุนโดยตรง
• ควรใช้ร่วมกับการออกกำลังกายแบบมีแรงต้านเสมอ

ปัจจัยหลักในการดูแลกระดูกและกล้ามเนื้อ

การออกกำลังกายแบบมีแรงต้าน (resistance training) เป็นปัจจัยที่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ชัดเจนที่สุดในการชะลอการสูญเสียมวลกล้ามเนื้อและกระตุ้นความหนาแน่นของกระดูก ร่วมกับการได้รับโปรตีน แคลเซียม และวิตามินดีที่เพียงพอ

ใครควรตรวจความหนาแน่นกระดูกก่อนวางแผนดูแลสุขภาพ

ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน ผู้ที่มีประวัติกระดูกหักง่าย หรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรคกระดูกพรุน ควรตรวจความหนาแน่นกระดูก (bone mineral density) เพื่อประเมินความเสี่ยงและวางแผนการดูแลที่เหมาะสมร่วมกับแพทย์เฉพาะทาง

แนวทางองค์รวมที่ L120 แนะนำ

L120 มองว่าการดูแลกระดูกและกล้ามเนื้อต้องอาศัยความสม่ำเสมอของพฤติกรรมสุขภาพเป็นหลัก การทำสเต็มเซลล์เป็นเพียงส่วนเสริมหนึ่งของแผนดูแลสุขภาพองค์รวม ทีมแพทย์จะให้คำแนะนำด้านโภชนาการและการออกกำลังกายควบคู่ไปกับการประเมินสุขภาพโดยรวมก่อนวางแผนการเดินทาง